Kalça Avasküler Nekrozu Nedir?
Kalça avasküler nekrozu (AVN), femur başındaki kan akışının yetersizliği nedeniyle kemik dokusunun ölümüdür. Bu durum, kemik dokusunun beslenmesini sağlayan kan damarlarının çeşitli nedenlere bağlı tıkanması veya hasar görmesi sonucu oluşabilir. Ağrı ve kalça eklemi hareketlerinde kısıtlanma ile kendini gösterir. İlerlemiş vakalarda, kalça eklemi hasarı ciddi işlev kaybına neden olabilir.
Kalça Avasküler Nekrozu Nasıl Gelişir?
AVN genellikle femur başındaki kan akışının azalması veya tamamen kesilmesi sonucu oluşur. Kan akışındaki bu azalma femur başındaki kemik dokusunun beslenmesini engeller, bu da kemik dokusunun ölümüne yol açar. AVN’nin gelişiminde birçok risk faktörü bulunmaktadır. Yüksek dozda kortikosteroid kullanımı, alkol kullanımı, travma, kemik iliği bozuklukları (lösemi vs.), lupus gibi otoimmün hastalıklar, bazı genetik faktörler ve vasküler anomaliler bunlardan bazılarıdır. AVN’nin gelişiminde birden çok faktörün etkili olduğu düşünülmektedir. Ancak kesin gelişim mekanizmaları hala tam olarak anlaşılamamıştır ve araştırmalar devam etmektedir.
Kalça Avasküler Nekrozunun Semptomları Nelerdir?
Kalça avasküler nekrozun (AVN) semptomları, hastalığın ilerleme aşamasına ve etkilenen kişinin genel sağlık durumuna bağlı olarak değişebilir. En sık görülen semptom kalça ağrısıdır. Ağrı genellikle geceleri daha fazla kalça veya kasık bölgesinde başlar. İlerleyen zamanda ağrı, etkilenen kişinin aktivitelerini sınırlayabilir ve dinlenmeye rağmen geçmeyebilir. Ağrının haricinde kalça eklemi hassasiyeti, kas güçsüzlüğü, zayıflığ, eklem hareket kısıtlılığı, aksama gibi semptomlar görülebilir.
Kalça Avasküler Nekrozunun Nasıl Tanı Konulur?
Kalça avasküler nekrozun (AVN) tanısı, semptomların ve fizik muayenenin yanı sıra görüntüleme testleri ile konur. Röntgen, AVN’nin tanısında genellikle ilk kullanılan görüntüleme testidir. Kemikteki değişiklikleri ve femur başındaki bozulmayı gösterebilir.
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG), AVN’nin erken dönemlerinde dahi femur başındaki değişiklikleri gösterebilir. Bu nedenle, semptomlar başlamadan önce dahi tanı koymada yardımcı olabilir. Kemik yapısını detaylı bir şekilde incelemek için Bilgisayarlı Tomografi (BT) kullanılabilir. Kemikteki kan akışını değerlendirmek için kemik sintigrafisi kullanılabilir ancak, AVN’nin tanısında diğer görüntüleme testleri kadar yaygın olarak kullanılmamaktadır.
Kalça Avasküler Nekrozunun Tedavisi Nedir?
Kalça avasküler nekrozun (AVN) tedavisi, hastalığın aşamasına, semptomların şiddetine ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Tedavi genellikle semptomların hafifletilmesi, kalça eklemi hasarının durdurulması ve hareketliliğin iyileştirilmesi üzerine odaklanır. AVN’nin erken dönemlerinde, femur başındaki hasarın ilerlemesini önlemek için dinlenme ve aktivite kısıtlaması önerilebilir. Bu, eklem üzerindeki baskıyı azaltabilir ve iyileşmeyi destekleyebilir. Ağrıyı hafifletmek için ağrı kesiciler, inflamasyonu azaltmak ve ağrıyı kontrol altına almak için nonsteroid anti-inflamatuar ilaçlar (NSAID’ler), Kemik rezorpsiyonunu azaltmak ve kemik dokusunu korumak için bifosfonatlar reçete edilebilir. Fizik tedavi, kas gücünü artırmak, eklem hareketliliğini iyileştirmek ve ağrıyı azaltmak için önemli bir tedavi seçeneğidir. İlerlemiş vakalarda veya diğer tedavi seçeneklerinin etkisiz olduğu durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir.
Kalça Avasküler Nekrozunda Hangi Durumlarda Cerrahi Gerekir?
Kemik hasarının ciddi olduğu ve diğer tedavi seçeneklerinin etkisiz kaldığı AVN’nin ileri aşamalarında cerrahi müdahale gerekebilir. Eğer kalça eklemi hasarı hastanın yaşam kalitesini ciddi şekilde etkiliyorsa ve diğer tedavi seçenekleri işe yaramıyorsa, genç hastalarda cerrahi düşünülebilir.
Kalça Avasküler Nekrozu Cerrahisinin Riskleri Nelerdir?
Her cerrahi müdahalede olduğu gibi, kalça AVN cerrahisi de enfeksiyon riski taşır. Cerrahi sırasında veya sonrasında kanama olabilir. Cerrahi müdahale sonrası, derin ven trombozu (DVT) veya pulmoner emboli gibi tromboembolik olaylar meydana gelebilir. Cerrahi müdahale sırasında, çevredeki damarlaraa veya sinirlere zarar verme riski vardır. Bu durum, uyuşma, zayıflık, duyu kaybı ve beslenme bozukluğu gibi semptomlara neden olabilir. Kalça eklemi protezi yerleştirilmesi durumunda, protez ilişkili sorunlar ortaya çıkabilir. Protez gevşemesi, aşınma, protez parçalarının kırılması veya çıkması gibi sorunlar cerrahi sonrası komplikasyonlara yol açabilir.
Kalça Avasküler Nekrozu Cerrahisinden Sonra İyileşme Dönemi Nasıldır?
Kalça AVN cerrahisi sonrası hastane kalış süresi cerrahi müdahalenin türüne ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişebilir. Genellikle, hasta cerrahi sonrası ilk birkaç günü hastanede geçirir. Bu süre boyunca, hastanın ağrı yönetimi, yara bakımı ve erken mobilizasyonu sağlanır. Cerrahi sonrası dönemde ağrı yönetimi önemlidir. Hastalara reçeteli veya reçetesiz ağrı kesiciler verilebilir. Ayrıca, buz uygulaması ve dinlenme pozisyonlarının optimize edilmesi gibi yöntemler de ağrıyı hafifletebilir. Ayrıca, hastalara bacaklarını hareket ettirmeleri ve yataktan kalktıklarında dolaşımı artırmaları önerilir.
Kalça Avasküler Nekrozu Cerrahisinde İşe Dönüş Süresi Ne Kadardır?
Kalça avasküler nekroz (AVN) cerrahisi sonrası işe dönüş süresi, cerrahi müdahalenin türüne, hastanın iyileşme hızına, işin gerektirdiği fiziksel aktivitelere ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişebilir. Ancak genel olarak, işe dönüş süresi birkaç haftadan birkaç aya kadar değişebilir.
